Skip to content

Kryzys męskości w patriarchalnym świecie

kryzys męskości zmęczony pracownik fizyczny mężczyzna na budowie

W przestrzeni publicznej wciąż królują przekonania, że to mężczyźni mają w życiu łatwiej. Przecież to oni od wieków ustalają zasady gry, rządzili polityką i zasiadali w zarządach największych firm. Teoretycznie są uprzywilejowani. Dlaczego więc jednocześnie każdego dnia w Polsce aż 11 mężczyzn odbiera sobie życie? Mężczyźni żyją krócej i częściej wypadają z systemu. Dlaczego wpadli we własne sidła i dlaczego bywamy na ten kryzys głusi?

Do najnowszego odcinka podcastu „Po tej stronie” zaprosiłam dr. Jakuba Chabika, prezesa Zarządu Stowarzyszenia na rzecz Chłopców i Mężczyzn, inżyniera, wykładowcę akademickiego i ojca. Stowarzyszenie jest pionierską polską organizacją, która postanowiła przerwać milczenie wokół problemów męskiej części społeczeństwa, walcząc z krzywdzącymi stereotypami i dyskryminacją panów. Ta rozmowa była dla mnie ogromnym zderzeniem z rzeczywistością, która pokazuje obraz głębokiego, niebezpiecznie narastającego kryzysu mężczyzn.

[POSŁUCHAJ ODCINKA]

Złota klatka patriarchatu i piramida społeczna

Gdy mówimy o przywilejach mężczyzn, często popełniamy podstawowy błąd poznawczy. Traktujemy wszystkich panów jako homogeniczną grupę, patrząc na nich wyłącznie przez pryzmat tych kilkunastu procent, którzy dotarli na sam szczyt społecznej piramidy. Widzimy prezesów, generałów i wpływowych polityków. A dawniej królów, cesarzy i biskupów (notabene – wszyscy przywódcy religijni to mężczyźni).

Tymczasem dr Chabik zwraca uwagę na środek i dół tej piramidy. Na mężczyzn wykonujących wyczerpujące, niebezpieczne zawody (tzw. niebieskie kołnierzyki), dzięki którym mamy w domach prąd i bieżącą wodę. Zwraca uwagę na ogromną rzeszę samotnych, wykluczonych cyfrowo panów oraz na to, że w skrajnym ubóstwie i bezdomności żyją w Polsce głównie mężczyźni. Klatka patriarchatu, w której od lat wymaga się od nich bycia twardymi, niezłomnymi „zdobywcami”, nie pozwala im okazać słabości. A my jako społeczeństwo bardzo łatwo wydajemy wyroki:

„Mężczyzn widzimy raczej na zasadzie: sami sobie winni. Jeśli ktoś nie odnosi sukcesu, jeśli ktoś nie wspina się na ten szczyt, to widocznie się nie stara dosyć”.

Czy nie czas w końcu zburzyć ten szkodliwy mit?

[POSŁUCHAJ ODCINKA]

Szkoła, która wypycha chłopców na margines

Jednym z najbardziej nieoczekiwanych dla mnie wątków naszej rozmowy był temat tego, co dzieje się z chłopcami w polskim systemie edukacji. Problem zaczyna się już w szkole podstawowej. Okazuje się, że nasza szkoła – poprzez formatowanie i ukryte stereotypy – nieświadomie, ale systematycznie wyklucza chłopców. I co ważne, to nie są „złote myśli” mojego rozmówcy, ale mamy na to badania. Warto przy tej okazji wspomnieć o raporcie Michała Gulczyńskiego „Przemilczane nierówności. O problemach mężczyzn w Polsce”, który dał podwaliny pod powstanie Stowarzyszenia na Rzecz Chłopców i Mężczyzn.

Młodzi mężczyźni znacznie rzadziej kończą studia, a z każdym kolejnym etapem edukacji ich ubywa. Luka edukacyjna rośnie, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, gdzie dziewczynki biją swoich kolegów na głowę w wynikach egzaminów językowych czy humanistycznych. Jak to możliwe, że szkoła – instytucja z założenia wyrównująca szanse – pogłębia ten podział? Dlaczego nikt nie alarmuje, gdy dowiadujemy się o programach wsparcia edukacyjnego, z których chłopcy są z góry wykluczani lub dyskryminowani już na starcie? W podcaście dr Chabik podaje konkretne, twarde przykłady tego zjawiska, które sprawiają, że oczy otwierają się szeroko.

[POSŁUCHAJ ODCINKA]

Równość płci to nie gra o sumie zerowej

Kobiety przeszły w ostatnich dekadach potężną, wspaniałą emancypację. Wywalczyłyśmy sobie prawo do pełnienia wielu nowych, dotychczas niedostępnych dla nas ról. Zastanawiam się jednak, czy w tym samym czasie dałyśmy mężczyznom przestrzeń na to samo? Czy mają oni nasze społeczne pozwolenie na to, by wybierać ścieżki stereotypowo „kobiece”, zostać pełnoetatowymi ojcami czy pielęgniarzami bez bycia ocenianymi jako „dziwacy”?

Według Jakuba Chabika, walka o równe prawa obu płci w tym momencie poszła już za daleko, ale walka o prawa mężczyzn, która ewidentnie jest potrzebne, absolutnie nie oznacza stanięcia w opozycji do praw kobiet. Równość nie jest bowiem grą o sumie zerowej. Jeśli zawalczymy m.in. o wyrównanie wieku emerytalnego, o prewencję męskich chorób czy sprawiedliwe traktowanie ojców w sądach rodzinnych – nie odbierzemy przez to niczego kobietom! Wręcz przeciwnie. Szczęśliwy, zdrowy, zaopiekowany psychicznie mężczyzna to przecież zdrowsze relacje, bezpieczniejsze dzieci i bardziej partnerskie małżeństwa.

Ale jeśli nie stworzymy inkluzywnego, bezpiecznego środowiska dla zagubionych chłopaków, ci nadal będą wpadać w sidła radykalnych i toksycznych społeczności internetowych, takich jak tzw. manosfera.

Posłuchajcie koniecznie tej rozmowy. To niesamowicie otwierające oczy spotkanie, pełne konkretnych danych i empatii, której dziś tak bardzo potrzebujemy na linii mężczyźni – kobiety. Gwarantuję, że po tym odcinku zupełnie inaczej spojrzycie na męski świat, i to już od momentu, kiedy jeszcze są… niemowlętami.

[POSŁUCHAJ ODCINKA]

Jeśli Ty, albo bliski Ci mężczyzna przeżywacie kryzys, pamiętajcie, że nie musicie mierzyć się z nim sami. Prośba o pomoc to najwyższy akt odwagi. Zadzwońcie pod 116 123 (Kryzysowy Telefon Zaufania dla Dorosłych), 116 111 (telefon dla dzieci i młodzieży) lub 800 70 22 22 (całodobowe Centrum Wsparcia).

Brak komentarzy


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Udostępnij ten wpis: